Haber: UÄŸur Ä°STANBULLU
( ARTVÄ°N ) – Artvin’in Borçka ilçesindeki Macahel Vadisi’nde yapılması planlanan UÄŸur 1-2 HES Projesi’ne iliÅŸkin Çevresel Etki DeÄŸerlendirmesi (ÇED) süreci Çevre, Åžehircilik ve Ä°klim DeÄŸiÅŸikliÄŸi Bakanlığı tarafından sonlandırıldı. Macahel Vakfı Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Tekin Özdemir, “Türkiye’nin UNESCO tarafından ilan edilen tek Biyosfer Rezerv Alanı olan Macahel-Camili Havzası’nın doÄŸal deÄŸerlerine zarar verecek her türlü projenin karşısında olmaya devam edeceÄŸiz” dedi.
Çevre, Åžehircilik ve Ä°klim DeÄŸiÅŸikliÄŸi Bakanlığı, Borçka’da Ertok Enerji Ä°nÅŸaat ve Sanayi Ticaret Limited Åžirketi tarafından yapılması planlanan “UÄŸur 1-2 HES” projesinin ÇED sürecinin sonlandırılmasına karar verdi. Projenin, Türkiye’nin ilk ve tek UNESCO Biyosfer Rezerv Alanı Macahel Vadisi’nde, Maralköy ve UÄŸurköy sınırlarında yapılması planlanıyordu.
Macahel Vakfı Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Tekin Özdemir, karara iliÅŸkin açıklamasında, Danıştay’ın daha önce Macahel Havzası’nın UNESCO tarafından ilan edilen Türkiye’nin ilk ve tek Dünya Biyosfer Rezerv Alanı olduÄŸuna dikkati çekti. UNESCO statüsünün korunmasının, enerji üretiminden daha önemli bir kamu yararı saÄŸladığını ifade eden Özdemir, ÅŸunları söyledi:
“Macahel Vadisi’nde yıllar önce verdiÄŸimiz hukuki mücadele sonucunda bir daha olmaz dediÄŸimiz HES zorlamaları yeniden ısıtılmış görüntüsü vermektedir. Bu amaçla yöremizde UÄŸur HES Projesi adı altında yürütülmeye ve hayata geçirilmeye çalışılan proje, sit alanına iliÅŸkin dava süreçleri nedeniyle sona erdirilmiÅŸtir. Yüksek Mahkeme kararlarına raÄŸmen HES projelerinde ısrar edilmesini manidar buluyoruz.
“ULUSLARARASI DÃœZEYDE KORUNMASI GEREKEN BÄ°R YER”
Danıştay kararları incelendiÄŸinde, yüksek yargının biyosfer rezerv alanı koruma statüsünü üstün kamu yararı kapsamında deÄŸerlendirdiÄŸini ve Türkiye’de tek olan bu alanın korunmasına özel önem verdiÄŸini görüyoruz. Danıştay 6. Dairesi’nin kararında, Camili (Macahel) Vadisi içerisinde hidroelektrik santrali projeleri yapılabilmesi amacıyla hazırlanan imar planlarına iliÅŸkin uyuÅŸmazlıkta, Camili’nin UNESCO tarafından Türkiye’nin ilk ve tek Dünya Biyosfer Rezervi ilan edilmiÅŸ olmasının belirleyici hukuki unsur olduÄŸu vurgulanmıştır.
Kararda Camili’nin yalnızca ulusal deÄŸil, uluslararası düzeyde korunması gereken olaÄŸanüstü biyolojik çeÅŸitliliÄŸe sahip olduÄŸu, havzanın flora, fauna, habitat, yaÅŸlı doÄŸal ormanlar ve endemik türler bakımından bütüncül olarak korunmasının zorunlu bulunduÄŸu, biyosfer rezervi niteliÄŸinin planlama ve yatırım kararlarında göz ardı edilemeyeceÄŸi ifade edilmiÅŸtir. Ayrıca Biyolojik ÇeÅŸitlilik SözleÅŸmesi ile Anayasa’nın 56 ve 90. maddeleri birlikte deÄŸerlendirilerek, Camili gibi uluslararası koruma statüsüne sahip alanlarda planlama kararlarının uzun dönemli ekolojik analizlere dayanması gerektiÄŸi belirtilmiÅŸtir.
Kararın en dikkat çekici yönü ise ‘üstün kamu yararı’ deÄŸerlendirmesidir. Danıştay, elektrik üretiminin kamu yararı taşıdığını kabul etmekle birlikte, UNESCO tarafından Dünya Biyosfer Rezervi ilan edilen Camili Vadisi’nin ekosistemine, biyolojik çeÅŸitliliÄŸine ve canlı yaÅŸamına telafisi mümkün olmayan zararlar verecek HES projeleri karşısında üstün kamu yararının enerji üretiminde deÄŸil, biyosfer rezervinin korunmasında bulunduÄŸunu açıkça ortaya koymuÅŸtur. Kararda, ‘Elektrik baÅŸka ÅŸekillerde üretilebilir; ancak UNESCO tarafından Dünya Biyosfer Rezervi ilan edilen bu vadinin korunması daha önemlidir’ denilerek, biyosfer rezervi statüsü üstün kamu yararının belirlenmesinde temel hukuki kriterlerden biri olarak kabul edilmiÅŸtir. Bu yönüyle söz konusu karar, Türkiye’de biyosfer rezerv alanlarının yargısal korunmasına iliÅŸkin en güçlü Danıştay içtihatlarından biridir.
“MACAHEL’E ZARAR VERECEK HER PROJENÄ°N KARÅžISINDA OLACAÄžIZ”
Bölge halkı olarak HES giriÅŸimlerine bugüne kadar olduÄŸu gibi bundan sonra da direneceÄŸimizi, hukuki yollarla her türlü mücadeleyi sürdüreceÄŸimizi, Türkiye’nin UNESCO tarafından ilan edilmiÅŸ tek Biyosfer Rezerv Alanı olan Macahel-Camili Havzası’nın bu olaÄŸanüstü doÄŸal güzelliklerine zarar verecek her projenin karşısında olacağımızı kamuoyuna saygıyla duyururuz.”
